Η κίρρωση είναι το προχωρημένο στάδιο χρόνιας βλάβης του ήπατος, στο οποίο ο φυσιολογικός ηπατικός ιστός αντικαθίσταται σταδιακά από ουλώδη ιστό.
Χρήσιμες πληροφορίες για τη διάγνωση, τα συμπτώματα και την αντιμετώπιση της πάθησης.
Η κίρρωση είναι το προχωρημένο στάδιο χρόνιας βλάβης του ήπατος, στο οποίο ο φυσιολογικός ηπατικός ιστός αντικαθίσταται σταδιακά από ουλώδη ιστό. Η κατάσταση αυτή μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τη λειτουργία του ήπατος και να οδηγήσει σε επιπλοκές, γι’ αυτό η έγκαιρη διάγνωση και η συστηματική παρακολούθηση έχουν καθοριστική σημασία.
Τα συχνότερα αίτια είναι οι χρόνιες ιογενείς ηπατίτιδες, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, η μεταβολική στεατωτική νόσος του ήπατος, τα αυτοάνοσα νοσήματα του ήπατος και ορισμένες κληρονομικές ή χολοστατικές παθήσεις. Σε αρκετούς ασθενείς, η κίρρωση δεν προκαλεί συμπτώματα στα αρχικά στάδια και μπορεί να διαγνωστεί τυχαία μέσα από αιματολογικές ή απεικονιστικές εξετάσεις.
Όταν η νόσος εξελίσσεται, μπορεί να εμφανιστούν κόπωση, απώλεια μυϊκής μάζας, ίκτερος, κατακράτηση υγρών στην κοιλιά ή στα πόδια, εύκολη αιμορραγία, σύγχυση ή υπνηλία. Οι εκδηλώσεις αυτές μπορεί να υποδηλώνουν απορρύθμιση της ηπατικής λειτουργίας και απαιτούν άμεση ιατρική εκτίμηση.
Η διάγνωση βασίζεται στο ιστορικό, στις αιματολογικές εξετάσεις, στο υπερηχογράφημα και στη μη επεμβατική εκτίμηση της ηπατικής ίνωσης, όπως η ελαστογραφία ήπατος. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν πιο εξειδικευμένες εξετάσεις, ώστε να αναγνωριστεί η αιτία της νόσου και να εκτιμηθεί με ακρίβεια η βαρύτητά της.
Η παρακολούθηση των ασθενών με κίρρωση περιλαμβάνει τακτικό έλεγχο για πιθανές επιπλοκές, πρόληψη λοιμώξεων, διατροφική υποστήριξη, αξιολόγηση της ανάγκης για ειδικές θεραπείες και έλεγχο για ηπατοκυτταρικό καρκίνο. Η αντιμετώπιση στοχεύει τόσο στη θεραπεία της αιτίας που προκάλεσε την κίρρωση όσο και στην πρόληψη της εξέλιξης και των επιπλοκών της.
Κιρσοί Οισοφάγου
Οι κιρσοί οισοφάγου είναι διατεταμένες φλέβες που δημιουργούνται στον οισοφάγο ως αποτέλεσμα της αυξημένης πίεσης στην πυλαία κυκλοφορία, μια κατάσταση που ονομάζεται πυλαία υπέρταση. Εμφανίζονται κυρίως σε ασθενείς με κίρρωση και αποτελούν μία από τις σημαντικότερες επιπλοκές της νόσου.
Συνήθως δεν προκαλούν συμπτώματα μέχρι να αιμορραγήσουν. Η αιμορραγία από κιρσούς οισοφάγου είναι επείγουσα κατάσταση και μπορεί να εκδηλωθεί με έμετο με αίμα, μαύρες κενώσεις, έντονη αδυναμία, ζάλη ή λιποθυμία. Σε τέτοια περίπτωση απαιτείται άμεση μεταφορά σε νοσοκομείο.
Η διάγνωση γίνεται με γαστροσκόπηση, η οποία επιτρέπει την αναγνώριση των κιρσών, την εκτίμηση του κινδύνου αιμορραγίας και, όταν χρειάζεται, την εφαρμογή θεραπείας κατά την ίδια εξέταση. Σε ορισμένους ασθενείς, η πιθανότητα ύπαρξης σημαντικών κιρσών μπορεί να εκτιμηθεί και με μη επεμβατικά κριτήρια, όπως η ελαστογραφία ήπατος σε συνδυασμό με τον αριθμό των αιμοπεταλίων.
Η πρόληψη της αιμορραγίας είναι βασικός στόχος της παρακολούθησης. Ανάλογα με τον κίνδυνο, μπορεί να χορηγηθούν μη εκλεκτικοί β-αποκλειστές ή να πραγματοποιηθεί ενδοσκοπική απολίνωση των κιρσών με ελαστικούς δακτυλίους. Σε περίπτωση οξείας αιμορραγίας, η αντιμετώπιση περιλαμβάνει άμεση νοσηλεία, φαρμακευτική αγωγή, αντιβιοτική κάλυψη και επείγουσα ενδοσκοπική θεραπεία.
Η σωστή παρακολούθηση των ασθενών με κίρρωση και πυλαία υπέρταση μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρής αιμορραγίας και συμβάλλει στη βελτίωση της πρόγνωσης.
Βιβλιογραφία