Οι Ιδιοπαθείς Φλεγμονώδεις Νόσοι του Εντέρου (ΙΦΝΕ) αποτελούν χρόνιες φλεγμονώδεις παθήσεις του πεπτικού συστήματος και περιλαμβάνουν τη νόσο του Crohn και την ελκώδη κολίτιδα.
Χρήσιμες πληροφορίες για τη διάγνωση, τα συμπτώματα και την αντιμετώπιση της πάθησης.
Οι Ιδιοπαθείς Φλεγμονώδεις Νόσοι του Εντέρου (ΙΦΝΕ) αποτελούν χρόνιες φλεγμονώδεις παθήσεις του πεπτικού συστήματος και περιλαμβάνουν τη νόσο του Crohn και την ελκώδη κολίτιδα. Πρόκειται για νοσήματα που εμφανίζονται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα ενεργοποιείται με μη φυσιολογικό τρόπο απέναντι στο έντερο, σε άτομα με γενετική προδιάθεση, υπό την επίδραση περιβαλλοντικών παραγόντων και μεταβολών του εντερικού μικροβιώματος. Παρότι οι παθήσεις αυτές είναι χρόνιες, η σύγχρονη θεραπευτική αντιμετώπιση επιτρέπει στους περισσότερους ασθενείς να διατηρούν φυσιολογική καθημερινότητα και πολύ καλή ποιότητα ζωής.
Νόσος του Crohn
Η νόσος του Crohn μπορεί να προσβάλει οποιοδήποτε σημείο του πεπτικού σωλήνα, από το στόμα έως τον πρωκτό, ενώ συχνότερα εντοπίζεται στο τελικό τμήμα του λεπτού εντέρου και στο παχύ έντερο. Η φλεγμονή επεκτείνεται σε όλο το πάχος του εντερικού τοιχώματος, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε επιπλοκές, όπως στενώσεις, συρίγγια και αποστήματα.
Τα συχνότερα συμπτώματα περιλαμβάνουν χρόνιο κοιλιακό άλγος, επίμονη διάρροια, απώλεια βάρους, κόπωση και πυρετική κίνηση. Σε αρκετούς ασθενείς εμφανίζονται επίσης περιπρωκτικές βλάβες, όπως αποστήματα και συρίγγια, ενώ δεν είναι σπάνιες οι εξωεντερικές εκδηλώσεις, όπως αρθρίτιδα, δερματικές βλάβες ή φλεγμονές των ματιών.
Ελκώδης Κολίτιδα
Η ελκώδης κολίτιδα προσβάλλει αποκλειστικά το παχύ έντερο και το ορθό. Η φλεγμονή περιορίζεται στα επιφανειακά στρώματα του εντερικού βλεννογόνου και εκτείνεται συνεχόμενα, χωρίς ενδιάμεσα τμήματα.
Το κυριότερο σύμπτωμα είναι η διάρροια με αίμα ή βλέννη, η οποία μπορεί να συνοδεύεται από επιτακτική ανάγκη για κένωση, κοιλιακές κράμπες, αίσθημα ατελούς αφόδευσης και κόπωση. Στις σοβαρότερες μορφές της νόσου μπορεί να εμφανιστούν πυρετός, σημαντική απώλεια βάρους και αναιμία. Όπως και στη νόσο του Crohn, είναι δυνατόν να παρουσιαστούν εξωεντερικές εκδηλώσεις που αφορούν τις αρθρώσεις, το δέρμα, τα μάτια ή το ήπαρ.
Διάγνωση
Η διάγνωση των Ιδιοπαθών Φλεγμονωδών Νοσημάτων του Εντέρου βασίζεται στη συνδυαστική αξιολόγηση του ιατρικού ιστορικού, της κλινικής εξέτασης, των αιματολογικών εξετάσεων και των εξετάσεων κοπράνων, με ιδιαίτερη σημασία στη μέτρηση της καλπροτεκτίνης κοπράνων ως δείκτη εντερικής φλεγμονής. Η κολονοσκόπηση με λήψη πολλαπλών βιοψιών αποτελεί τη σημαντικότερη εξέταση για την επιβεβαίωση της διάγνωσης. Στη νόσο του Crohn χρησιμοποιούνται επιπλέον σύγχρονες απεικονιστικές μέθοδοι, όπως η μαγνητική εντερογραφία, το εντερικό υπερηχογράφημα και, όταν ενδείκνυται, η ενδοσκοπική κάψουλα, ώστε να εκτιμηθεί με ακρίβεια η έκταση και η βαρύτητα της νόσου.
Θεραπεία
Σύμφωνα με τις σύγχρονες κατευθυντήριες οδηγίες της ECCO, ο στόχος της θεραπείας δεν περιορίζεται μόνο στην ανακούφιση των συμπτωμάτων, αλλά επικεντρώνεται στην πλήρη καταστολή της εντερικής φλεγμονής, την επούλωση του βλεννογόνου, την πρόληψη επιπλοκών και τη διατήρηση της μακροχρόνιας ύφεσης της νόσου. Η θεραπευτική προσέγγιση εξατομικεύεται ανάλογα με τη βαρύτητα, την έκταση και τα χαρακτηριστικά κάθε ασθενούς και μπορεί να περιλαμβάνει αμινοσαλικυλικά, κορτικοστεροειδή για την αντιμετώπιση των εξάρσεων, ανοσοτροποποιητικά φάρμακα, βιολογικούς παράγοντες και νεότερες στοχευμένες θεραπείες μικρών μορίων. Η συστηματική παρακολούθηση με κλινική εκτίμηση, βιοδείκτες, ενδοσκόπηση και σύγχρονες απεικονιστικές εξετάσεις επιτρέπει την έγκαιρη προσαρμογή της θεραπείας και συμβάλλει στη μείωση των νοσηλειών και των χειρουργικών επεμβάσεων.
Εξειδικευμένη Φροντίδα
Η Δρ. Ευγενία Παπαθανασίου, Γαστρεντερολόγος – Ηπατολόγος, διαθέτει εξειδικευμένη εμπειρία στη διάγνωση, παρακολούθηση και θεραπεία ασθενών με νόσο του Crohn και ελκώδη κολίτιδα. Η κλινική της προσέγγιση βασίζεται στις πλέον σύγχρονες διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες της European Crohn’s and Colitis Organisation (ECCO), με στόχο την εξατομικευμένη θεραπεία και τη διατήρηση της μακροχρόνιας ύφεσης της νόσου. Παράλληλα, έχει σημαντική επιστημονική δραστηριότητα στον τομέα των Ιδιοπαθών Φλεγμονωδών Νοσημάτων του Εντέρου, με περισσότερες από 15 δημοσιευμένες επιστημονικές εργασίες σε διεθνή έγκριτα περιοδικά, ενώ η ερευνητική της δραστηριότητα επικεντρώνεται ιδιαίτερα στις ΙΦΝΕ, την κύηση και τις σύγχρονες βιολογικές θεραπείες.
Βιβλιογραφία